BOTA HAUTSEZTATUAK

Amerikako rocka autoko irratian, errepide hautseztatuetan barrena. Bota zikinak eta desertuko zeruan eguzki anker baten bortzinga, begiak ertixtera behartzen duena. Aspaldiko ibilaldien oroimenek bultzatuta, istorio zaharren kontalari datorkigu Markos Untzeta. Eta istorio horietan, beste denbora bateko pertsonak, kaleak, begiak ertixtera behartzen gaituztenak, amets antzeko hipnosian. Egokiera horretan gaudela, begiak erdi itxita, alegia, Markosen ahotsak gidatuko gaitu garai bateko bidezidorretan barrena, non errepideko tabernak, urkatuaren muino iluna eta drugstore abandonatuetan lan egiten duten loserrak aurki baitaitezke, eta halaber, galdutako nesken bihotz penatuak ere bai. Amerikar usaina du diskoak inondik ere, Amerikako folk berria izenekoa hain modan dagoen garai honetan itzuli zaigu Markos. Damien Jurado, Ben Lee edo Josh Ritter izan litezke Untzetak azken garaiotan entzundako abeslariak, baina ziur naiz ez dela horrela. Hauen kasuan bezala, Markosi ere aspaldikoagotik datorkio soinu honetarako joera, Amerikako klasikoengandik, alegia: Bob Dylan, Neil Young, J.J.Cale, Bruce Springsteen... Soinu horiek dotoretasunez egiten ditu bere Markosek, oso emaitza pertsonala lortuz.

Disko honek alderdi asko ditu, baina aipagarriena zalantzarik gabe, Markosen intentzioa da, bere ahotsaren intentsitatearen bidez helarazten diguna. Markosek disko hau egin nahi zuela argi geratzen da. Barru-barrutik atera zaio, izan ere ez baitago hemen artifizialtzat jo dezakegun ezer, naturaltasunez eta gogoz, maitasunez eta indarrez egindako diskoa da. Iluna bezain argia. Iluna joandako garaietako pasadizo erdi ahaztuak ekartzen dituelako gogora, argia kristala moduko gitarra garbiengatik, pianoaren pultsio organikoarengatik... Zenbat euri du izena diskoak, eta ez da Markosen bigarren diskoa entzuteko luze itxaron behar izan dugulako, izan zitekeen, izan ere bost urte luze iragan baitira Gaua Basamortuan izeneko estreinaldi zoragarri eta txundigarri hartatik, ez, ez da horregatik, diskoan kontatzen dituen istorioengatik izan daiteke, horiek aspaldi handian gertatu zirelako, agian bai.

 

 
 

 

ELEKTRIZITATEA TEILATUETAN

 

Kontua da Zenbat euri izenburuaz aparte, abestietako bat ere badela, zeinean Markosek bere buruari galdetzen baitio zenbat euri, zenbat haize, behar diren, zaharra desegiteko eta berria eraikitzeko. Horixe da nolabait disko honen asmoa, aspaldiko kontuekin zorrak kitatzea, behin betiko desager daitezen, bakea har dezaten behingoz. Aurreko diskoan bezala, zer egiten duen ondo dakien banda sendo baten laguntza izan du Markosek: Mikel Fernandezek teklatuetan, Txomin Guzman baxu elektriko eta akustikoa, Dani Merino gitarra elektrikoa eta Juan Uribe baterian. Neurtuak eta dotoreak denak. Hauetaz aparte, gonbidapen garrantzitsuak ere izan ditu disko honek, hala nola, Gaizka Inzunza, Bixente Martinez, Alberto Rodriguez, Pit Idoiaga eta Borja Barrueta, eta bakoitzak bere ukitu pertsonalak utzi du Saul Santolariak grabatutako disko honetan. Ziur naiz autoan entzuten ere gozatzen den disko horietako bat dela Zenbat euri hau. Bidaiaren abiada gozoan, leihatila ireki eta hego haizeak aurpegian sentitzea, bizitako guztiak atzean gelditzen diren bitartean, emeki. Exorzismorako ordua da.


Txuma Murugarren